Biologisch is NIET enkel voor de elite

Biologisch boeren in Uganda © Marc van der SterrenWaar kennis van pesticiden schaars is, zijn chemische middelen ongezond en zelfs gevaarlijk. Bij veel kleinschalige boeren, die verreweg het meeste voedsel produceren, is niet alleen kennis, maar ook geld schaars. Veel kleine boeren kunnen zich geen bestrijdingsmiddelen of kunstmest veroorloven. In Afrika, kan men zeggen, is biologisch voor de armen.

Biologische landbouw speelt een belangrijke rol bij het aanpakken van de voedselonzekerheid, bodemdegradatie, armoede en klimaatverandering in Afrika.  Dat besef begint wereldwijd ook door te dringen bij beleidsmakers.

Zo werd vorig jaar het African Organic Network (AfrONet) opgericht. Sindsdien wordt de biologische landbouw ook op overheidsniveau gezien als serieus alternatief voor het landelijk gebied.

Volgens cijfers van de FAO bestaat 90 procent van alle boerderijen uit kleinschalige familiebedrijven met gemiddeld 2,2 hectare grond. Zij produceren het leeuwendeel van ons voedsel op minder dan een kwart van alle landbouwgrond.

In Afrika gaat het om iets minder dan 90 procent van de boeren, maar zij zijn dan ook werkelijk kleinschalig: deze boeren beschikken over minder dan 15 procent van de landbouwgrond.

Biologisch voorbeeld

Laten we eens een kijkje nemen in Benin waar pater Godfrey Nzamujo bijna 30 jaar geleden begon landbouw op slechts een hectare. Hij begon als kleinschalige boer, nu is hij directeur van het Centre Songhai, een biologische boerderij die zich uitstrekt over 24 hectare.

Inmiddels is hij een biologisch voorbeeld voor velen. Een leger van werknemers en leerlingen, zwoegt van zonsopgang tot zonsondergang tussen fruit, groenten en rijst, tussen vis, varkens en pluimvee .

Songhai produceert zeven ton rijst per hectare drie keer per jaar, een stijging van een ton per hectare een keer per jaar

Songhai produceert zeven ton rijst per hectare drie keer per jaar, een stijging van een ton per hectare een keer per jaar aan het begin van het project.

Imitatie van de natuur

Nzamujo’s geheim zit in imitatie van de natuur, het stimuleren van goede bacteriën in de bodem om de productie, zonder afhankelijk te zijn van chemische stoffen te maximaliseren. Hij wil de Afrikanen leren de opbrengst te verhogen door middel van eenvoudige technieken, zonder het gebruik van pesticiden of kunstmest, terwijl de productiekosten omlaag gaan en het milieu wordt beschermd.

En met succes. Songhai heeft al soortgelijke operaties in Nigeria, Liberia en Sierra Leone en wil in 13 andere Afrikaanse landen winkels openen.

Ecologische intensiveringLees op Blendle: Biologisch is voor de armen © Marc van der Sterren

Elders in Afrika zijn de prestaties vergelijkbaar. De onlangs gestarte ProEcoOrganicAfrica gaat werken aan verbetering van de bestaanszekerheid op het platteland in Ghana en Kenia, op het gebied van voedselvoorziening, voeding en inkomenszekerheid door ecologische intensivering van landbouwsystemen.

Biologisch restaurant

Maar op boerderijniveau is biologische landbouw gewoon een logisch alternatief dat even praktisch is als efficiënt. Gewoon omdat chemicaliën ongezond zijn en zelfs gevaarlijk wanneer het op de verkeerde manier wordt gebruikt. En bovendien is het duur. Net als kunstmest.

Lees ‘Arme Boeren kiezen voor biologisch’ op Blendle voor slechts 28 cent. Over een biologisch restaurant in Nairobi, waar biologisch inderdaad alleen voor de rijken is. En over bewoners in de sloppenwijken van Kibera die een alternatief zoeken voor de hoge voedselprijzen en zelf hun eigen voedsel gaan verbouwen.

Biologisch, want dat is goedkoper en gezonder. Om dezelfde redenen, zo beschrijft het artikel, kiezen kleine boeren op het platteland van Oeganda voor goedkope biologische teelt en zijn ze zelfs in staat om hun fruit te exporteren.

Conclusie: Het gebruik van organische mest, compost maken en bestrijding van ongedierte op biologische manieren kan even doeltreffend zijn. Wat nodig is, is kennis. Kennis is het belangrijkste en misschien wel het enige gebrek waar veel kleinschalige boeren mee te kampen hebben.

© Marc van der Sterren

Arme boeren kiezen voor biologisch

Organic Agriculture in Africa 2014

Hungry for land: small farmers feed the world with less than a quarter of all farmland

Afronet

Organic farm in Benin, an example for Africa

Pro Eco Organic Africa

Het TPO-kanaal van Marc van der Sterren gaat verder dan Farming Africa

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *